Yenilik Ekonomisi ve Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı
Ders İçerikleri
Yenilik İktisadı
Modern ekonomilerde “teknolojik yenilik”, sosyal refahın ve iktisadi gelişmenin temel itici gücü olmanın yanı sıra ülkelerin ve firmaların rekabetçiliğinin de en önemli belirleyicilerindendir. “Yenilik İktisadı” dersinde, teknolojik yeniliğin iktisadi gelişme açısından önemi; sanayi devriminden enformasyon-komünikasyon devrimine bilimle bağlantılı teknolojinin gelişimi; yeniliğin mikro ekonomik analizi ve firma teorisi (yenilik ve firma büyüklüğü, yenilik ve firma stratejileri); yeniliğin makro ekonomik analizi (ulusal yenilik sistemleri, teknoloji, iktisadi büyüme ilişkisi, teknolojik gelişme ve yayılması) yenilik ve kamu politikaları (teknolojik gelişme ve yenilik sürecine yönelik devlet müdahalelerini gerektiren unsurlar, bilim, teknoloji ve yenilik için kamu politikaları, çeşitli ülke deneyimleri) konularında öğrencilere bilgiler aktarılacaktır.
Sanayi İktisadı (Sİ) Piyasaların nasıl çalıştığını, firmaların birbiriyle nasıl rekabet ettiğini, firmalar arası etkileşimin piyasa yapılarını, performansını ve refahı nasıl etkilediğini inceler. Örneğin, bir firma bir ürünün fiyatını belirlerken bu kararın piyasadaki diğer firmaların da karını etkileyeceğini dikkate alır ve onların da fiyatlarını değiştirerek tepki göstereceklerini düşünür. Bu stratejik etkileşimler birçok firmanın fiyat, ürün tasarımı, araştırma–geliştirme (Ar&Ge) yatırımları, reklâm kampanyaları, işletmelerin coğrafi konumları ve diğer firmalarla birleşmeleri gibi kararlarını etkiler. Bu derste cevabı aranacak soruların bazıları şunlardır: Bir piyasadaki firma sayısını ve piyasa gücünü belirleyen faktörler nelerdir? Neden firmalar ürünlerini farklı fiyatlardan satarlar? Bir firma diğer firmaları piyasaya girme fikrinden nasıl caydırır? Firma davranışlarının tüketici refahı üzerindeki etkileri nelerdir? Hangi firma davranışları yasalarla engellenir ya da sınırlanır?
Avrupa Birliği’nde Yenilik Ve Girişimcilik
Bu derste anlatılacak konular Türkiye ekonomisi yönünden, sayısal verilere ve konu ile ilgili olarak yapılan hesaplamalara dayalı bir biçimde sunulacaktır. Derste, AB ve bölgesel entegrasyonlar; AB'nin ekonomik yapısı ve dünya ekonomisindeki yeri; bölgesel entegrasyon ve inovasyon; AB'de tek pazar oluşumu ve yenilik; AB'nin rekabet politikası ve yenilik; AB ülkeleri ve Türkiye’de rekabet edebilirlik; AB'de inovasyon konusunda eğilim ve gelişmeler; AB'nin sanayi politikası ve yenilik; AB'de girişimcilik politikası ve KOBİ’lere yönelik teşvikler, AB'de araştırma ve teknoloji politikası gibi konulara değinilecektir.
Finansal Küreselleşme ve Türev Piyasalar
Teknolojik gelişmenin artırdığı ivme ile yeni finansal araçların yaratılması finansal hizmetlerin çeşitlenerek yaygınlaşmasına ve devlet ölçeğinde para ve finans politikalarının uygulanmasının zorlaşmasına, parasal büyüklüklerin tanımının dahi içinden çıkılması güç bir konu haline gelmesine neden olmaktadır. Üniversite, kamu ve iş çevrelerinin, kendi bünyelerindeki eğitim, yönetim ve karar alma faaliyetlerinde, küresel ekonominin bu dinamiklerini göz ardı etmeleri düşünülemez. Bu doğrultuda söz konusu ders, teknolojik yeniliklerin finans sistemine uygulanışıyla daha da hızlanan finansal küreselleşme sürecinin getirdiği değişimlerin ekonomiyi nasıl etkilediği sorusu üzerine yoğunlaşmaktadır. Bunun için uluslararası finans kesiminin oluşumu, buna katkıda bulunan etkenler, bu bağlamda teknolojik gelişme ve finansal yenilikler üzerinde durularak, son mali krizlere değinilmekte ve daha sonra uluslararası finansal yapının örgütlenmesi ve düzenlenmesine ilişkin çalışmalar irdelenmektedir. Ayrıca ders kapsamında futures piyasaların işleyişi, kontratların türleri, kontratların fiyatlandırılması, yabancı para forward kontratlar, forward faiz anlaşmaları, futures ve forward kontratların karşılaştırılması, forward işlemlerinin döviz piyasasındaki işlevi, forward sözleşmesinin taraflara sağladığı avantajlar ve dezavantajlar, opsiyon piyasalarının işleyişi, alım satım stratejileri, türleri, opsiyonların fiyatlandırılması, swap piyasaların işleyişi, swap türleri, swapların yararları, swap işlemindeki riskler, hedging, arbitraj, spekülasyon, Türkiye’de vadeli işlemler ve opsiyon borsasının işleyişi ve etkinliği ele alınacaktır.
Türkiye’de Girişimciliğin Tarihsel Gelişimi
Bu derste Türkiye’nin 19. yüzyıl ortalarından 21. yüzyılın başına kadar uzanan süreçte girişimciliğin gelişimi konu edilecektir. Bu bağlamda, Osmanlı Devleti’nde bir girişimci sınıfın oluşumunu yani sermaye birikimi önündeki engellerden başlayarak, 19. yüzyılda “iktisat”ın keşfi, sanayileşme tartışmaları, şirketleşme, odalar, odalar dışı örgütlenmeler, yabancı sermaye ve girişimcilik, eğitim ve girişimcilik, izlenen iktisat politikaları, yani devlet ve girişimcilik, girişimci profilleri gibi konular ele alınacaktır. Derste konular ile ilgili okumalar yanı sıra yazılı ve görsel diğer kaynaklardan da Türkiye’de girişimciliğin gelişimi izlenecektir
Yeni Ekonomi Ve Hukuki Sorunlar
Yeni ekonominin ve internet devriminin sosyo-ekonomik hayatta gerçekleştirdiği köklü değişimler hukuk alanında da yansımasını bulmaktadır. Bu derste yeni ekonominin, özellikle de internet üzerindeki yeni iş yapma biçimlerinin gerçek ve tüzel kişiler için getirmiş olduğu hukuki sorunların neler olduğu ve çözüm yolları ortaya konulacaktır. Elektronik ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte özellikle özel hukuk alanında bir dizi sorun gündeme gelmektedir. Internet ortamında sözleşme kurulması, sözleşmelerde şekil sorunu, dijital ve elektronik imza, elektronik ödeme, servis sağlayıcı sorumluluğu, elektronik ortamda haksız rekabet bunlardan yalnızca bazılarıdır. Ayrıca yeni ekonomiyle birlikte buluşların ve yeniliklerin korunmasına yönelik hukuki mekanizmalar öne çıkmakta; fikri ve sınaî mülkiyet hukuku giderek daha da önem kazanmaktadır. İlgili konulardaki hukuki sorunlar ve çözümleniş biçimleri, güncel mevzuatın ışığında ve mahkeme kararlarına dayalı olarak öğrenciye aktarılacaktır
Yenilik Yönetimi Ve Veri Analizi
Yenilik sürecinin ölçülmesi çelişen uygulama, yaklaşım ve tarifler nedeniyle akademisyenler ve uzmanlar açısından kritik bir olgudur. Yenilik yönetimi kavramının içeriğine bakıldığında parçalanabilir süreçler ortaya çıkmakta ve bu durum fikirlerin kazanç sağlayacak ürünlere dönüştürülmesi aşamasında pek çok aktivitenin ölçülmesini gerektirmektedir. Öncelikle bu kavramlar belirtilecek ve bu aktivitelerin ölçümleri için ortaya konmuş çalışmalar açıklanacaktır. Veri toplama yöntemleri, ölçme ve ölçek tipleri, istatistiksel teknikler tanımlanacak, yenilik yönetimi veya performansının ölçümüne ve değerlendirilmesine yönelik uygulamalar anlatılacaktır. İstatistik paket programı kullanımı ile analizlerin yapılması ve elde edilen sonuçların yorumlanmasına ilişkin uygulamalar ile teorik konular pekiştirilecektir.
Uluslararası Pazarlama ve Yenilikler
Bu derste, uluslararası pazarlamaya giriş; uluslararası pazarlama ve çevre koşulları; dünya ticaretinde gelişmeler; ticaret blokları; uluslararası pazarlara giriş stratejileri; uluslararası pazarlamada bilgi sistemleri ve pazarlama araştırmaları; uluslararası pazarlamada ürün kararları; uluslararası pazarlamada fiyatlama kararları; uluslararası pazarlamada dağıtım kanalları ve lojistik kararları; uluslararası pazarlamada tutundurma kararları; uluslararası pazarlamanın geleceği; uluslararası pazarlama sistemlerinde yenilikler (dikey pazarlama sistemi ve çok kanallı dağıtım sistemi) gibi konulara değinilecektir.
Elektronik Ticaret
Bu dersin amacı internet uygulamalarına ilişkin bilgi eksikliklerini gidererek, internet üzerinden gerçekleştirilen pazarlama uygulamaları ile ilgili kavramları açıklamaktır. Bu bağlamda elektronik ticaretin tanımı, türleri, tarihsel gelişimi, internetin tanımı, internette pazarlamaya giriş, internette pazarlama araştırması, internet bankacılığı, internette ödeme sistemleri, satışçıların gözetim ve kontrolü, ikincil kaynaklardan pazarlama araştırmalarında internetin kullanımı, internet üzerinden pazarlama araştırması süreci, ikincil kaynaklardan pazarlama araştırmalarında veri kaynakları, birincil pazarlama araştırmaları, internet üzerinde pazarlamadan hizmet pazarlaması ve ürün pazarlaması uygulamaları, internette pazarlamanın güvenliği konuları ele alınacaktır.
Yenilik Ve Uluslararası Rekabet Gücü
Üretim, bilgi (teknoloji), finans ve güvenlik, ulusal ve uluslararası düzeyde devlet ve piyasanın aktörlerini birbirine bağlayan yapılardır ve sürekli bir etkileşim içindedirler. Yenilik, uluslararası rekabet gücünü ve dolayısıyla uluslararası ticaret yapılarını etkiler ve belirler. Tarih boyunca, özellikle günümüzde, güç ve refahı elde edebilmek yenilik, bilgi ve teknolojiyi kontrol edebilmeye ve ulaşabilmeye bağlıdır. Bu ders kapsamında, teknolojik gelişme ve yeniliğin firmaların ve ulusal ekonomilerin rekabet gücü üzerindeki rolü ele alınacaktır. Ayrıca, Ar-Ge harcamalarının ve firmaların teknolojik kabiliyetlerinin yeniliği teşvikteki rolü, farklı ülkelerde kurumların yenilik üzerindeki teşvik edici veya caydırıcı rolü, çok uluslu şirketlerin ve uluslararası ticaret anlaşmalarının ulusal üretim ve yenilik sistemi üzerindeki etkileri incelenecektir.
Proje Yönetimi
Bu ders kapsamında; proje ve yatırım projesi kavramı, işletme planlaması ve yatırımlar, işletmenin sosyal yararı ve yatırımlar, yatırım evreleri ve yatırıma başlanması, yatırım türleri, yatırım projelerinin değerlendirilmesindeki amaçlar, yatırım projelerinin düzenlenmesinde iktisadi yönden yapılacak çalışma ve değerlendirmeler, yatırım projelerini değerlendirme yöntemleri: net bugünkü değer yöntemi, iç verim oranı yöntemi, geri ödeme süresi yöntemi, yardımcı iktisadi değerlendirme ölçüleri, statik değerleme yöntemleri, yatırımlar ve uygulanan teşvikler, teşviklerin ekonomik ve yasal dayanakları, teşvikler ve seçicilik kıstasları, bölgelerarası gelişmişlik farklılığı, AB proje döngüsü yönetimi–AB için proje hazırlama ve fonlardan yararlanma, teşviklerin türleri, yatırım projelerinin düzenlenmesinde teknik yönden yapılacak çalışma ve değerlendirmeler, yatırım projelerinin düzenlenmesinde mali yönden yapılacak çalışma ve değerlendirmeler, işletme sermayesi ve işletme sermayesini belirleme yöntemleri, yatırım projelerinin mali yönden düzenlenmesi, tahmini dönen varlık unsurlarının dönemler itibariyle hesaplanması, yatırımlar tamamlandığında toplam yatırım tutarının finansmanı, yatırım projelerinin mali yönden değerlendirilmesi, finansal analiz konularına değinilecektir.
Global İşletmelerde Yenilik Yönetimi
“Global İşletmelerde Yenilik Yönetimi” dersi içerisinde yenilik kavramının işletmelerce taşıdığı anlam ve önem vurgulandıktan sonra, yenilik kavramının işletmelerde ortaya çıkan çeşitleri ve modelleri üzerinde durulacaktır. Bu anlamda kavram, diğer fonksiyonlarla ve genel ekonomik işleyişle ilişkilendirilerek global düzeydeki işletmelerin uygulamaları ile desteklenecektir. İşleyiş içerisinde kurumlarda yenilik sürecini etkileyen iç/dış faktörlerin ve yenilik yönetiminde etkin rol oynayan pozitif/negatif güçlerin tanımlanması yapılarak işletmelerde yenilik yönetimi teknikleri ve yenilik türleri ayrıntılarıyla ele alınacaktır. Bu incelemelerde global iş piyasasındaki durum analiz edilerek, Türkiye’deki durum ile karşılaştırılması yapılacaktır. Konunun işlenişi, yenilik kavramının son dönemlerde güncel hale gelen işletmelerin değer yaratma/değer analizi ve yaratıcılığın teşviki ve geliştirilmesi konularıyla bağlantısı kurularak, teknoloji takviminin tanımlanması ve oluşturulması adımlarıyla tamamlanacaktır.
Seminerler
Periyodik olarak (asgari ayda iki kez) Türkiye’nin önde gelen girişimci, yönetici, işadamı, akademisyen ve bürokratlarının katılımının sağlanacağı seminer dersleri düzenlenecektir. Bu dersler mümkün olduğunca konferans salonlarında yapılacak ve yalnızca yüksek lisans programının öğrencilerine değil konuyla ilgilenen herkese açık olacaktır. Böylelikle bir “think tank” ortamı yaratılarak; ilgili kişi ve kurumların “başarı öykülerinden”, “bilgi ve deneyimlerinden” interaktif bir biçimde yararlanma imkânı sağlanmış olacaktır.